[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما :: راهنمای نویسندگان ::
:: دوره 9، شماره 3 - ( مرداد - شهریور 1395 ) ::
جلد 9 شماره 3 صفحات 176-185 برگشت به فهرست نسخه ها
رابطه کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه اصفهان
زهرا سعیدی 1، کیومرث فرحبخش2
1- گروه راهنمایی و مشاوره, دانشکده روانشناسی,دانشگاه علامه طباطبایی, تهران, ایران ، counselorcareer90@yahoo.com
2- گروه راهنمایی و مشاوره, دانشکده روانشناسی,دانشگاه علامه طباطبایی, تهران, ایران
واژه‌های کلیدی: کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی، پیشرفت تحصیلی
متن کامل [PDF 814 kb]   (2082 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (2232 مشاهده)
نوع مطالعه : پژوهشی اصيل | موضوع مقاله: سلامت
دریافت: ۱۳۹۵/۳/۱۶ | پذیرش: ۱۳۹۵/۷/۲۵ | انتشار: ۱۳۹۵/۸/۵
متن کامل:   (1176 مشاهده)

 مقدمه

دانشجویان به‌عنوان سرمایه  انسانی آینده کشور بسیار حائز اهمیت می‌باشند]1[. تربیت نیروی انسانی در سطوح عالی که بتواند پاسخگوی نیازمندی‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه باشد یکی از وظایف مهم دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی به شمار می‌آید]2[.پیشرفت تحصیلی دستیابی به اهداف آموزشی طی دوران تحصیلی است؛ این اصطلاح بر موفقیت‌های دانشجویان در کلاس و موضوعات درسی دلالت دارد و توسط آزمون‌های میزان شده تحصیلی اندازه‌گیری می‌شود و تا حدودی دستیابی به اهداف آموزشی را مشخص می‌کند]3[.نگاهی به ادبیات مرتبط با پیشرفت تحصیلی دانشجویان و پژوهش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی، اجتماعی و اقتصادی بر پیشرفت تحصیلی آن‌ها تأثیرگذار هستند]4[.در پژوهشی Rodbari & Aslmarz در سال 1387 در زمینه بررسی عوامل مرتبط بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نشان داد که عواملی مانند: بومی بودن، عدم حضور در خوابگاه و معدل دبیرستان می‌تواند باعث پیشرفت تحصیلی دانشجویان شود]5[.

  Omidi & Hejazi همبستگی مثبتی را بین پیشرفت تحصیلی و عواملی نظیر معدل دبیرستان، ساعات مطالعه، انگیزه و جو عاطفی محیط آموزشی، گزارش کردند]4[. با رویکردی جامع می‌توان عوامل موثر و دخیل در پیشرفت و عملکرد تحصیلی را در قالب سه دسته عمل مطرح کرد: عوامل فردی, عوامل درون سازمانی و عوامل برون سازمانی. مهمترین عوامل فردی موثر بر پیشرفت تحصیلی داشتن انگیزه, اضطراب, نحوه و روش­های مطالعه, هوش, عوامل بدنی,سازش نایافتگی رفتاری و شرایط عاطفی و روانی می باشد]6[.  شرایط و نحوه زندگی در ادبیات علمی رایج با استفاده از مفهوم کیفیت زندگی مطرح شده است ]7[.  نظریه‌پردازان معتقدند کیفیت زندگی همانند خود زندگی مفهومی پیچیده و چند بعدی است]8[ ، که در برگیرنده عوامل ذهنی (بهزیستی درونی) که بر رضایت از زندگی و عوامل عینی (کارکردهای جسمانی، روانی و اجتماعی) که بر نیازهای مادی، مشارکت در فعالیت و روابط بین فردی متمرکز هستند]9[.  کیفیت زندگی به ادراک افراد از موقعیت او در زندگی بر طبق بافت فرهنگی و سیستم ارزشی او در ارتباط با اهداف، انتظارات، استانداردها و علایق مورد نظرشان تعریف می‌شو]10[.امروزه اکثر محققان معتقدند که کیفیت زندگی دارای ابعاد جسمانی، روحی و روانی، اجتماعی و معنوی می‌باشد]11[.سبک زندگی ترکیبی است مشخص و منحصر به فرد از انگیزه‌ها، خصلت‌ها، علایق و ارزش‌ها است که در هر عملی که فرد انجام می‌دهد تجلی می‌کند و شیوه زندگی هر شخص را تعیین می‌کند]12[.

سبک زندگی یک ساختار شناختی است یعنی نوعی بازنمود آرمانی از موجودیت فرد در فرایند شدن]13 .[به عبارتی سبک زندگی، مجموعه عقاید, طرح ها و نمونه های عادتی, رفتار,هوس ها, اهداف, تبیین شرایط اجتماعی یا شخصی است که برای تامین امنیت خاطر فرد لازم است. و شامل فرضیاتی است که در آن نحوه تفکر, احساسات, ادراکات و رویاها مطرح هستند و نوع واکنش فرددر برابر موانع و مشکلات را تعیین می کند] 14[.و هر کس بر اساس سبک زندگی خاص خود ایفای نقش می‌کند]15[. افراد سبک زندگی خود را تا اندازه‌ای بر اساس تجربه‌های کودکی خویش می‌سازند و جایگاه کودک در خانواده، ترتیب تولد یا جایگاه تربیتی بر سبک زندگی تأثیر مهمی دارد]13[.سبک زندگی در طول زندگی ثابت می‌ماند مگر آن که باورهای راسخ با میانجیگری و روان‌درمانی تغییر کند؛ بنابراین فهمیدن فرد مستلزم فهمیدن سازمان شناختی و سبک زندگی اوست]16[.یکی از روش‌های برآورد پیشرفت عملکردهای گوناگون افراد، عملکرد تحصیلی آنان می‌باشد]17[. عملکرد تحصیلی به معنای توانایی در برنامه‌ریزی، خودکارآمدی، انگیزش، کاهش اضطراب، استفاده از اهداف سودمند و انجام فعالیت‌های مربوط به مطالعه می‌باشد. بهبود و توسعه عملکرد تحصیلی فراگیران یکی از اهداف اصلی مراکز آموزشی می‌باشد. نتایج پژوهش‌ها نشان داد که علاوه بر ساختار و محتوای آموزشی کلاس، عوامل گوناگونی از جمله سلامت روان، توانایی‌های شناختی، هیجان‌ها و ویژگی‌های فردی و خانوادگی نقش عمده‌ایی در سطح عملکرد تحصیلی دارند]18[.در طی تحقیقی که توسطTagharobi  و همکاران در سال 1389 در زمینه عوامل پیش گویی کننده عملکرد تحصیلی در دانش آموختگان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کاشان انجام شد عواملی مانند: جنسیت، سن، سهمیه و معدل بر عملکرد تحصیلی مؤثر بود]19[.عملکرد تحصیلی دانشجویان معلول عواملی از جمله اعتیاد به مواد مخدر, عوامل شخصیتی, انگیزه و علاقه, احساس رضایتمندی, احساس تنهایی, انتظار موفقیت, شرایط خانواده, سلامت فیزیکی, روانی, سبک زندگی, عوامل محیطی و افسردگی, ارتباط ضعیف با دوستان, درآمد کم و مسافت طولانی محل سکونت تا دانشگاه, هوش و استعداد دانشجو, روش و رفتار وی در دانشکده, شغل والدین, میزان تحصیلات والدین, بومی بودن دانشجویان, وضعیت اقتصادی-اجتماعی دانشجویان و میانگین معدل دیپلم, سهمیه پذیرش وی در کنکور, فاصله بین اخذ دیپلم و ورود به دانشگاه, اشتغال و وضعیت تاهل می باشد ]20[.در پژوهشی Bahmani گزارش کرده است که کیفیت زندگی دانشجویانی که معدل درسی آن‌ها «د» می‌باشد از واجدین معدل‌های «الف» و «ب» به‌طور معناداری کمتر است]7[.در تحقیقی افت تحصیلی دانشجویان دوره کارشناشی روزانه دانشگاه علوم پزشکی اهواز در دانشجویان پسر 9/43% و در دانشجویان دختر 20% گزارش شده است]21[.  یافته های پژوهشگران نشان می دهد متغییرهای شخصیتی, خانوادگی, دانشگاهی با اجتماعی با پیشرفت تحصیلی ارتباط دارد]22[.آمار بالای افت تحصیلی به صورت توقف تحصیل، اخراج و ترک تحصیل، هر سال خسارت‌های مالی زیادی را بر آموزش عالی در کشور ما و سایر کشورهای جهان وارد می‌کند]2،23[. با در نظر گرفتن توجه به اهمیت بررسی پیشرفت تحصیلی دانشجویان و عوامل تأثیرگذار بر آن و همچنین با در نظر گرفتن شواهد مبنی بر کاهش پیشرفت تحصیلی در سال‌های اخیر، در نظر داریم ارتباط هر یک از متغیرهای کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی را با پیشرفت تحصیلی بررسی کنیم. تا به ره یافت‌هایی در راستای بالا بردن کارایی نظام آموزشی منجر شده و برنامه‌ریزان نظام دانشگاهی را برای اهداف دانشگاه که همان پرورش نیروی انسانی متخصص است یاری دهد. 

روش‌ بررسی

در این مطالعه توصیفی مقطعی جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان بود که تعدادشان 657 نفر بود. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده 150 نفر از دانشجویان پزشکی، دانشکده علوم پزشکی دانشگاه اصفهان در سال 1393- 1390 به عنوان نمونه انتخاب شدند.

 معیارهای ورود به مطالعه، شامل رضایتمندی افراد برای شرکت در تحقیق، نداشتن اختلال جدی جسمی و روان‌پزشکی بود. پرسشنامه با جلب همکاری افراد مورد پژوهش به آن‌ها داده شد. قبل از دادن پرسشنامه‌ها به شرکت کنندگان، ابتدا در مورد هدف از اجرای پژوهش با آن‌ها صحبت شد و گفته شد که این کار یک مورد پژوهشی است و در مورد محرمانه بودن پرسشنامه‌ها و خصوصیات شخصی‌شان اطمینان خاطر داده شد. آزمونگر منتظر ماند تا شرکت کنندگان به سئوالات پاسخ دهند و اشکالات احتمالی در گویه‌ها و آزمون را برطرف سازد. ابزار به کار رفته در این پژوهش شامل فرم کوتاه پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی)، سبک زندگی (BASIS-A)، عملکرد تحصیلی (Dortaj)، بود. فرم کوتاه پرسشنامه  کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی، سبک زندگی (BASIS-A)، عملکرد تحصیلی (Dortaj)، که برای سنجش متغیرهای وابسته استفاده شد و برای متغیر مستقل (پیشرفت تحصیلی)، معدل کل دانشجویان در نظرگرفته شد.

در این پژوهش برای سنجش کیفیت زندگی از فرم کوتاه پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی استفاده شده است. این پرسشنامه فرم خلاصه شده  مقیاس 100 ماده‌ای کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت می‌باشد که جنبه‌های مختلف کیفیت زندگی را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. این پرسشنامه با توجه به عمومیت، سادگی، سازگاری و انطباق ابعاد مورد ارزیابی با فرهنگ و نوع فعالیت فیزیکی- روانی جمعیت مورد مطالعه برای این پژوهش مناسب تشخیص داده شد. این پرسشنامه ارزیابی و تأیید شده است.

 پرسشنامه کیفیت زندگی یک ابزار خودسنجی است که توسط خود آزمودنی تکمیل می‌گردد و چهار حیطه سلامت جسمانی، سلامت روان، روابط اجتماعی و سلامت محیط را با 26 سؤال می‌سنجد، که دو سؤال اول آن در مورد رضایتمندی از سلامت عمومی و درک کلی فرد از کیفیت زندگی خود و بقیه سؤال‌ها، احساس و رفتار فرد در ابعاد مختلف کیفیت زندگی می‌سنجد.

 پرسشنامه دارای یک طیف 5 گزینه‌ای می‌باشد، که به ترتیب دارای گزینه‌های"بسیار ناراضی نمره 1" تا "بسیار راضی نمره 5" می‌باشد. Bernome در بررسی‌های خود پایایی درونی این آزمون را 95% اعلام نمودند. همچنین Natale در گروه بیماران مزمن، پایایی این آزمون را 90% و در گروه افراد سالم 86% بدست آورد. در سال 2000 این پرسشنامه به طور همزمان در 15 کشور جهان هنجاریابی و ترجمه شد. استانداردسازی، ترجمه و روانسنجی گونه  ایرانی این پرسشنامه در ایران توسط Nejat و همکاران  صورت گرفت. مقادیر همبستگی درون خوشه‌ای و آلفای کرونباخ در تمام حیطه‌ها بالای 7/0به دست آمد. این پرسشنامه با توجه به سازگاری و انطباق ابعاد مورد ارزیابی با نوع پژوهش حاضر و جمعیت مورد مطالعه در این پژوهش مناسب تشخیص داده شد]25[.   پایایی بدست آمده توسط محقق بر روی 30 نفر, اجرا شد و پایایی فرم کوتاه پرسشنامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ 87/0 بدست آمد که نشان دهنده اعتبار بالای پرسشنامه جهت اجرا آن در پژوهش حاضر می‌باشد.

 پرسشنامه سبک زندگی توسطCorn ، Weeler و Karlet در سال 1993 تهیه و تدوین شده است. این مقیاس یک پرسشنامه خودسنجی بوده است و دارای 65 عبارت بسته پاسخ، پنج گزینه‌ای در مقیاس لیکرت است. این گزینه‌ها شامل: "کاملاً موافق نمره 5" تا "کاملاً مخالف نمره 1" است. در این پژوهش برآوردهای مربوط به همسانی درونی در مورد 5 مقیاس اصلی ضرایب آلفا را در طیفی میان 75%(150) تا 56%(150) نشان داد. با توجه به وجود همبستگی بالا بین عامل‌های بدست آمده و عامل‌های پرسشنامه اصلی می‌توان اذعان نمود که پرسشنامه می‌تواند با 5 عامل اصلی و 5 عامل فرعی در نمونه ایرانی روایی داشته باشد]25[.

 قبل اجرای اصلی، پژوهش روی 30 نفر، جهت بررسی روایی و پایایی پرسشنامه به صورت مقدماتی اجرا شد که پایایی پرسشنامه سبک زندگی با استفاده از روش آلفای کرونباخ به ترتیب 76/0 بدست آمد که نشان دهنده اعتبار بالای پرسشنامه جهت اجرا آن در پژوهش حاضر می‌باشد.

در این پژوهش جهت سنجش عملکرد تحصیلی دانشجویان از پرسشنامه  عملکرد تحصیلی درتاج استفاده گردیده است. این آزمون برداشتی از پژوهش‌های Fam & Teilor است که توسط Dortaj در سال 1383 برای جامعه ایران ساخته شد. این پرسشنامه دارای 48 سؤال می‌باشد، که گزینه‌ها در یک طیف 5 گزینه‌ای 0 تا 4"خیلی زیاد نمره 4"، خیلی کم نمره 0" می‌باشد.

 این آزمون پنج حیطه  خودکارآمدی، تأثیرات هیجانی، برنامه ریزی، فقدان کنترل پیامد، و انگیزش را می‌سنجد. برای محاسبه پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده گردید، میزان پایایی این پرسشنامه از طریق روش همسانی درونی (آلفای کرونباخ)، 74% به دست آمده است و روایی آن از طریق دو روش روایی محتوا و روایی سازه استفاده شده است و به ترتیب برای عامل اول (خودکارآمدی) 92%، عامل دوم (تأثیرات هیجانی) 93%، عامل سوم (برنامه ریزی) 73%، عامل چهارم (فقدان کنترل پیامد) 64%، و عامل پنجم (انگیزش) 72%، است ]26 [.

 در این پژوهش محقق به منظور بررسی ضریب پایایی پرسشنامه  عملکرد تحصیلی از روش آلفای کرونباخ استفاده شد، این ضریب مربوط به 150(100/0) نفر از دانشجویان می‌باشد. آلفای کرونباخ هریک از مؤلفه‌ها عبارت‌اند از: خودکارآمدی 88%(150)، تأثیرات هیجانی 85%(150)، برنامه‌ریزی 68%(150)، فقدان کنترل پیامد 72%(150)، انگیزش 76%(150) می‌باشد و پایایی کل پرسشنامه 86%(150) بدست آمد، که این نشان دهنده  اعتبار بالای پرسشنامه در جامعه  دانشجویان می‌باشد.

در این پژوهش برای پیشرفت تحصیلی معدل کل را در نظر می‌گیریم، به همین منظور در زمان اجرای پرسشنامه‌ها ضروری بودن نوشتن معدل کل را اعلام شد.

در پژوهش حاضر، ضمن اشاره به محرمانه بودن اطلاعات فردی پرسشنامه‌ها به صورت گروهی و با ورود به کلاس‌های درسی در قبل یا بعد از شروع کلاس توزیع شد و سپس جمع‌آوری گردید.

اطلاعات خام با استفاده از نرم افزار Spss v16
 (Spss Inc., Chicago, Ill., USA)
آمار توصیفی، شامل میانگین، انحراف معیار و با توجه به فاصله‌ای بودن مقیاس پرسشنامه‌های به کار رفته در پژوهش از آمار استنباطی همبستگی پیرسون (جهت بررسی روابط بین متغیرهای پژوهش)، رگرسیون چند متغیره (جهت مشخص کردن میزان تبیین متغیر وابسته از طریق متغیرهای مستقل) و تحلیل مسیر (جهت یافتن اثرات مستقیم و غیر مستقیم متغیرهای پژوهش بر یکدیگر) جهت تجزیه و تحلیل استفاده شد.

یافته­ ها

کل پاسخ دهندگان در این مطالعه 150 نفر بودند که 83 نفر (34/55) مذکر و بقیه مؤنث بودند. میانگین و انحراف استاندارد متغیرهای کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی و پیشرفت تحصیلی در جدول 1 گزارش شده است.

نتایج نمودار مسیر نشان داد که مؤلفه محتاط بودن به طور مستقیم بر پیشرفت تحصیلی تأثیر دارد که مقدار همبستگی آن برابر با 158/0- می‌باشد و بعد از آن مؤلفه برنامه درسی، پیشرفت تحصیلی را تبیین می‌کند (10/0- =r)، سپس محتاط بودن قدرت تبیین پیشرفت تحصیلی را دارا می‌باشد (09/0- =r) و در نهایت مؤلفه اضطراب وارد معادله نمودار مسیر می‌شود که مقدار رابطه آن به طور مستقیم با پیشرفت تحصیلی برابر با 047/0- و رابطه غیرمستقیم آن با پیشرفت تحصیلی از طرف دو مؤلفه محتاط بودن و برنامه عملکردی است که رابطه آن با محتاط بودن برابر با 098/0 و با برنامه عملکردی برابر با 3/0 می‌باشد. در نهایت بعد از تحلیل مسیر و رسم نمودار مسیر فقط سه مؤلفه محتاط بودن، برنامه عملکردی و اضطراب قدرت پیش‌بینی پیشرفت تحصیلی را داشتند اما سایر مؤلفه‌ها توان پیش‌بینی را نداشتند و در نهایت از مدل مسیر خارج شدند.جدول 2 به بررسی مؤلفه‌های پیش بینِ سبک زندگی در پیش بینی پیشرفت تحصیلی می‌پردازد.

همان‌طور که از نتایج معادله رگرسیون چند متغیره مشاهده می‌شود دو متغیر محتاط بودن و مسئولیت پذیری وارد معادله رگرسیون شده‌اند. که مقدار بتای مشاهده شده برای متغیر محتاط بودن برابر با 224/0- است که این مقدار با اضافه شدن مسئولیت برابر به 168/0 افزایش می‌یابد می‌باشد. مقدار t محاسبه شده برای هرکدام از متغیرها در سطح 05/0 معنادار می‌باشد.

همچنین جدول 3 تحلیل واریانس به بررسی معنی داری مدل رگرسیون می‌پردازد که نتایج حاکی از معنی دار بودن مدل رگرسیون در هر سه گام می‌باشد که مقدار F محاسبه شده در گام اول برابر با 154/ 14 با درجات آزادی 1 و 148. مقدار F محاسبه شده در گام دوم برابر با 97/12 با درجات آزادی 2 و 147. مقدار F محاسبه شده در گام سوم برابر با 79/10 با درجات آزادی 3 و 146 می‌باشد که مقدار سطح معناداری در هر سه گام کوچک‌تر از سطح 0001/0 می‌باشد که نشان دهنده معنی دار بودن مدل رگرسیون می‌باشد.جدول 4 به بررسی معنا دارای رابطه کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی با پیشرفت تحصیلی می‌پردازد که نتایج، حاکی از معنادار نبودن مدل رگرسیون می‌باشد مقدار F محاسبه شده 620/1 با درجات آزادی 3 و 146 کوچک‌تر از مقدار بحرانی و نیز سطح معناداری بدست آمده 187/0 بزرگ‌تر از سطح 05/0 می‌باشد که نشان دهنده معنادار نبودن مدل رگرسیون دارد. میزان همبستگی مؤلفه‌های سبک زندگی و کیفیت زندگی با عملکرد تحصیلی برابر با 18/0 و مقدار ضریب تعیین برابر 032/0=­ r2 است.­ مقدار r2 تعدیل یافته برابر 012/0 است. بدین معنی که 012/0 تغییرات پیشرفت تحصیلی توسط این متغیرها تبیین می‌شود که از نظر آماری معنادار نمی‌باشد.

جدول 5 به بررسی رابطه مؤلفه‌های کیفیت زندگی، سبک زندگی و عملکرد تحصیلی می‌پردازد همان‌طور که از نتایج معادله رگرسیون مشاهده می‌شود مقدار سطح معناداری برای تک تک متغیرها بیشتر از سطح معناداری 05/0 می‌باشد، بنابراین با اطمینان 95 درصد می‌توان گفت که هیچکدام از متغیرها قدرت پیش بینی عملکرد تحصیلی را ندارند.

بحث

این مطالعه که با هدف بررسی رابطه کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی به انجام رسید نشان داد که از بین مؤلفه‌های سبک زندگی فقط دو مولفه محتاط بودن و مسئولیت‌پذیری قدرت پیش‌بینی، پیشرفت تحصیلی را دارند. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیقات انجام شده در این زمینه همخوانی دارد]2[.

در تبیین این یافته می‌توان گفت دانشجویانی که محتاط‌تر هستند، در روابطشان در گروه بیشتر به اعضای گروه و اساتید خود اعتماد می‌کنند و در این رابطه بیشتر احساس امنیت می‌کنند و این مسئله باعث ارتباط بیشتر و به نوعی ایجاد رابطه عاطفی بین آن‌ها می‌شود در نهایت این رابطه به صورت خودکار باعث احساس مسئولیت در قبال این رابطه می‌شود و همچنین دانشجویانی که مسئولیت پذیری بیشتری دارند، مسئولیت‌های اجتماعی را در کلاس به‌خوبی می‌پذیرند، در کارهایی که نیازمند کارتیمی است مشارکت می‌کنند، خود را عضوی از گروه می‌دانند و برای پیشرفت کار تیمی تلاش می‌کنند، توانایی بالایی در انجام تصمیمات اخلاقی دارند و همیشه سعی می‌کنند بتوانند شایستگی‌های خود را با انجام

صحیح کارهای خود نشان دهند.این افراد با داشتن این ویژگی‌ها در کارهای فردی و جمعی موفقیت بالایی را
به دست می‌آورند و در مجموع پیشرفت تحصیلی آن‌ها به خاطر مسئولیت پذیریشان زیاد است.از بین مؤلفه‌های سبک زندگی سه مولفه  محتاط بودن، نیاز به تأیید و تعلق اجتماعی قدرت پیش بینی کیفیت زندگی را دارند و بین کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود ندارد. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیقات انجام شده در این زمینه همخوانی دارد]29،22،19[

در تبیین این یافته می‌توان گفت که کیفیت زندگی به ادراک افراد از موقعیتشان در زندگی بر طبق بافت فرهنگی و سیستم ارزشی اشان در ارتباط با اهداف، انتظارات، استانداردها و علایق مورد نظرشان اطلاق می‌شود.

کیفیت زندگی، بر اساس شواهد مختلفی که در تست QLQ موجود است، یک ساختار چند بعدی محسوب می‌شود. محققان مختلفی ارتباط میان خصوصیات فردی و کیفیت زندگی از قبیل زندگی خوب، رشد ارزش‌ها، مناعت طبع، میزان کنترل استرس، نگرانی و یکنواختی را مورد بررسی قرار داده‌اند. افراد محتاط در زندگی خود دارای ویژگی‌های خاصی هستندکه کیفیت زندگی آن‌ها را تحت تأثیر قرارمی دهد، این افراد روابط خود را با دیگران مبتنی بر اعتماد پایه گذاری می‌کنند و به این دلیل بیشتر در روابط خود احساس امنیت می‌کنند، روابط با دیگران آن‌ها را شاد و خوشحال می‌کند و تأیید دیگران برای آن‌ها مهم است و به دنبال این امر هستند که با گرمی و ابراز احساسات پذیرفته شوند، این افراد علاقه اجتماعی و فعالیت فراوانی دارند طبق نظر آدلر آن‌ها افرادی مثبت بوده و برای خانواده و دوستان و به طور کلی اجتماع خود دلسوز و مفید می‌باشند. این افراد به دنبال تغییرات سیاسی و اجتماعی هستند و برای اینکه سودمند باشند باید فعالیت زیادی داشته باشند زیرا افراد با سطح فعالیت کم نمی‌توانند علاقه اجتماعی خود را بروز دهند. از این طریق ما به امنیت و آسایش و نظم در زندگی می‌رسیم.

 نتایج نشان می‌دهد که هیچ کدام از مؤلفه‌های سبک زندگی قدرت پیش بینی عملکرد تحصیلی را ندارند و می‌توان گفت مؤلفه‌های سبک زندگی نمی‌توانند عملکرد تحصیلی را تحت تأثیر قرار دهند. نتایج این تحقیق با نتایج پژوهش‌های انجام شده در این زمینه ناهمخوانی دارد]29؛18[.   عملکرد تحصیلی در پژوهش‌های مختلف با سبک زندگی ارتباط داشته اما نتایج تحلیل این پژوهش نشان می‌دهد که مؤلفه‌های سبک زندگی نمی‌توانند پیشرفت تحصیلی را پیش بینی کنند. در تبیین این یافته می‌توان گفت که سبک زندگی در طول زندگی ثابت می‌ماند مگر آن که باورهای راسخ با میانجیگری و روان‌درمانی تغییر کند؛ بنابراین فهمیدن فرد مستلزم فهمیدن سازمان شناختی و سبک زندگی اوست اما در هر نظام آموزشی میزان عملکرد تحصیلی یکی از شاخص‌های موفقیت در فعالیت‌های علمی است. عملکرد تحصیلی به تمام درگیری‌های دانش آموز در محیط مدرسه اشاره دارد که دربرگیرنده خودکارآمدی، تأثیرات هیجانی، برنامه‌ریزی، فقدان کنترل پیامد و انگیزش می‌باشد. متأسفانه در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور کمتر به فعالیت‌های جمعی و فعالیت‌هایی که نیازمند کار جمعی است تأکید و تمرکز دارند و تکالیفی که به دانشجویان ارائه می‌شود، بیشتر بعد فردی دارد، همچنین در این مراکز کمتر راهبردهای یادگیری و آموزش به دانشجویان آموزش داده می‌شود و در اکثر رشته‌ها دانشجویان با این راهبردها ناآشنا هستند و بعد ارزشیابی نیز از نواقصی برخورداراست از جمله می‌توان بر تأکید بیشتر بر ارزشیابی پایانی اشاره کرد. همچنین ارتباط چندانی بین تکالیف دانش آموزان وزندگی واقعی آنان وجود ندارد.

مدرس برای افزایش سطح انگیزش محصل نسبت به یادگیری موضوع‌های مختلف درسی، باید سعی کند تا شرایط یادگیری را بهبود بخشد و کیفیت روش آموزش را افزایش دهد تا از این طریق محصل به موفقیت دست یابد و نسبت به توانایی خود در یادگیری، اعتماد به نفس کسب کنند. پیشرفت تحصیلی متغیری است که از عوامل بسیاری تأثیر می‌پذیرد نتایج تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که پیشرفت تحصیلی نتیجه  تأثیر تنها یک عامل نیست بلکه عوامل متعددی بر این متغیر تأثیرگذار هستند.

دیدگاه فرد نسبت به زندگی خود و میزان کنترل بر آن عملکرد وی را تحت تاثیرقرار می‌دهد روش کلی زندگی مردم با بازتابی کامل از ارزش‌های اجتماعی، طرز برخورد و فعالیت‌هاست و ترکیبی از الگوهای رفتاری و عادات فردی در سراسر زندگی است که همه این موارد پیشرفت تحصیلی دانشجویان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. دانشجویانی که نمرات آن‌ها در آزمون سبک زندگی بالاست یعنی نیاز به تأیید در آن‌ها بالاست به اظهار نظرهای دیگران بها می‌دهند و نظر دیگران برای آن‌ها مهم است و همچنین ارتباطات اجتماعی آن‌ها قوی است و در کار با دیگران احساس صمیمیت می‌کنند و مسئولیت‌پذیری در آن‌ها بالاست، به جامعه خود احساس تعلق می‌کنند و در سازندگی آن تلاش دارند، تکالیف خود را به خوبی انجام می‌دهند در نتیجه پیشرفت تحصیلی در آن‌ها بیشتر است. از طرف دیگر این دانشجویان دارای سیستم ارزشی خاصی هستند که در راستای علایقشان می‌باشد، برای خود هدف تعین می‌کنند و اهداف خود را مدام ارزشیابی می‌کنند و متعاقباٌ پیشرفت تحصیلی در این دسته از دانشجویان بالاست.

 نتیجه­ گیری

سبک زندگی یا شیوه‌ای که فرد در خانواده فکر و رفتار می‌کند شامل نحوه‌ی تربیت و جایگاه کودک در خانواده, روش کلی زندگی, ارزش‌های اجتماعی، طرز بر خود و فعالیت‌هاست و ترکیبی از الگوهای رفتاری و عادات فردی در سراسر زندگی است که در پی اجتماعی شدن به وجود می‌آید و می‌تواند در کیفیت زندگی ازنظر روحی، جسمی، و محیطی تأثیر بگذارد. بدین گونه که باعث نوع کیفیت زندگی متفاوتی می‌شود و سبک زندگی سالم‌تر به کیفیت زندگی بهتری منجر می‌شود . کیفیت هم همان‌گونه که ذکر شد از ابعاد مختلف جسمی، روحی، اجتماعی و محیطی تأثیر می‌گیرد. و این ابعاد در محیط خانواده و از طریق شیوه‌ی زندگی و تربیتی فرد به نحوه‌های متفاوت تأمین می‌شود. پس درنتیجه سبک زندگی بر کیفیت زندگی و کیفیت زندگی نیز می‌تواند بر عملکرد تحصیلی تأثیر بگذارد و آن ارزش و اهمیتی که در خانواده به تحصیلات می‌دهند و آن شرایطی که از جنبه‌های مختلف برای افزایش کیفیت زندگی انجام می‌دهند, بخصوص کیفیت روحی می‌تواند؛ در بهبود و افزایش عملکرد تحصیلی مؤثر باشد

تقدیر و تشکر

بدین‌وسیله از آقای صبوری مسئول مرکز مشاوره دانشکده علوم پزشکی اصفهان برای همکاری در  تکمیل پرسشنامه‌ها کمال تشکر رادارم.

تأییدیه اخلاقی

کلیه آزمون‌ها فاقد نام و نام خانوادگی بوده است.

تعارض منافع:

موردی وجود ندارد. و نتایج پژوهش حاضر با منافع هیچ ارگان و سازمانی در تعارض نمی‌باشد.

منابع مالی

تامین منابع مالی این مطالعه کاملاً شخصی است و از هیچ سازمانی حمایت مالی دریافت نشده است..

فهرست منابع
1. Assadi S M, Nakaei M R, Najafi F, Fazel S. social Assadi S M, Nakaei M R, Najafi F ، Fazel S .Mental health in three generations of Iranian medical students and doctors]. social psychiatr epidemiol .2007:42، 57-60.
2. Abadi، B, Zaman, GH, Factors affecting students' progress Agriculture: The Case of College of Agriculture, Shiraz University. Of Agricultural Extension and Education. 1998: 2, 36.
3. Navidi A.The significant study of common and special of former academic function variables academic self-concept and general intelligence in academic achievement predication of students]. the quarterly journal of education. 2003: 76، 97-129.
4. Tamanaee farM, Sedighee arfaee F,Salami F, Emotional intelligence, self-esteem, and academic achievement. Journal of Research and Planning in Higher Education. 2011: 56, 113-99/
5. Artino A R , Learning onlin: understanding academic success from a self-regulated learning perspectivr. unpublished doctoral dissertation، connecticut university).2008: 18، 94. [Homepage]
6. Sharifian F. Nasr A. Abedi L.Indicators of academic performance and evaluation of its implementation by faculty members. New Thought Education, 2010: 1, 9-33.
7. Hejazi Y &Omidi M, Factors affecting the academic success of agricultural students at university of Tehran. iran. Jast. 2008; 3، 205-214. [Homepage]
8. Rodbaree M, Asl marz B.Academic achievement of medical students in Zahedan and related factor. Journal of Medical Education Development Center.2011; 2: 152-158،
9. Amir Ardekani،M .Determinants of academic success, organizational commitment and job Graduate School of Agriculture, jouranal of Shiraz University.Master's thesis, Department of Shiraz.2000
10. Zeyghami M. Porbahaoldin Z, Examine the relationship between academic achievement andGeneral health and coping styles in nurse midwifery, and health Islamic Azad University, Kerman. Journal of Medical Education Development Center. 2011: 1, 48-41.
11. Bahmani،B, Quality of life, medical students and its relation to variables of religious attitudes, academic performance, and social and economic conditions. Journal of Medicine and Purificatio. 2001: 53, 44-32.
12. McIlroy D& Bunting B. Personality، behavior and academic achievement: principles for educators to inculcate and students to model. COMEMPORARY EDUCATIONAL PSYCHOLOGY 2002: 27، 326-337. [Homepage]
13. Lamber M & Naber D. Current issues in schizophrenia: over view of patients acceptability، functioning capacity and quality of life. journalof cns drugs. 2004:18، 5-17. [Homepage]
14. Bussing A. MatthiessenF. Ostermann T. Engagement of patient in religious and spiritual practices:Confirmatory results with the sprukps II questionnaire as a tool of quality of life research. health qual life outcomes. 2005: 53، 1-11.
15. King G R, Hinds P S. Quality of life: from nursing and patient perspectives: Theory، research، practice boston]. jones & bartlett publishers. 2003: 54، 124-156. [Homepage]
16. Vafaee، khTextbook of Preventive Medicine and Community Medicine.(First edition). Publication: Ilia.2002
17. Nordbi، V. Kaloin، V.[Rahnamay nazarie: Ravanshenasane bozorg.(translate: Ahmad be proje) (1999).publication:ariyan،
18. Porochaska، J.O. Norkeras، J.C. Nezamhaye ravandarmani:Tahlile fara nazari.(Translate: seyed yahya mohamadi). Tehran: roshd.2003
19. Mondahan P ، Markek S.، Neighbors. Medical- surigical nursing health and illness perspectines.seven edition mosby co. 2003: 34-43.
20. Ali zade، H. Pishgame ravankavi jamee negar: Adler(Gostareye nazarie shakhsiat va ravandarmani). Tehran: danje. 2003.
21. Keene K K.، and Wheeler. Substance use in college freshmen and adlerian life- style themes. individual psychology. 1994: 1، 50. [Homepage]
22. Torabi R, The relationship between diffrention and creativity with academic performance of students in Grade Allameh Tabatabai University. Master's thesis, Allameh Tabatabai University.2008
23. Sirohi V. A study of underachievement in relation to study habits and attitudes.J IND EDU 2004: 9-14.
24. Hoseini, HThe efficacy of teaching healthy life style contingent and non-contingent on academic performance of students in Kashan University.MA thesis, consultation, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan.2002.
25. Tagharobi Z.Predictors of academic performance of nursing graduates University of Medical Sciences.Journal of Educational Strategies. 2011; 3:131-127.
26. Bedram M, Performance evaluation of students, teaching various courses teacher training centers in Tehran. MS Thesis, University of Allameh Tabatabai.1993
27. Edalatkhah H, Jangiri S, khanbabazade M, Amani E.، Hashemilar M. The educational situation of the graduates of Ardebil university of medical sciences. IJME. 2005: 2، 193-195. [Homepage]
28. Samiee، J.Capital of cultural, social and economic success in education and employment on children. Master's thesis, Faculty of Social Sciences, University of Alzahra.1998.
29. Madan daraee، A, Check progress and achievement motivation in university students fail to improve training programs. Master's thesis. University of Isfahan.1989
30. Gheibi SH, Amount of academic failure and predisposing factors in Urmia University of Medical Students. Strides in Development of Medical Education.2011; 2: 146-141
31. Khadivezadeh T ،Seyf A A ، Velaei N. Students method of study and learning at mashhad university of medical sciences and its relationship with personal characterics and educational background. IJME 2004: 12، 53-61.
32. Meilman P W.، Pattis JA.، Kraus-Zeilmann D.Suicide attempts and threats on one college campus: policy and practice]. J AM GOLL HEALTH 2009; 4: 54-147. [PubMed]
33. Nejat، S. Montazere، A. Holakoee، k.Standardization of the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL-BREF) translation and psychometric Iranian species. Journal of Health and Institute of Health Research. 2007; 4: 12-1.
34. Yashiri، M .Evaluate the psychometric properties and standardization of lifestyles on youth 18 to 40 years.Master's thesis, Allameh Tabatabai University, 2007.
35. Dortaj, F. Effect of mental simulation process and products to improve the academic performance of students. Construction and standardization of academic performance tests. PhD thesis.Allameh Tabatabai University.2004.
36. Parker_ J. D. A._ Summerfeldt_ L. J._ Hogan_ M. J._& Majeski_ S.A.(2004). Emotional intelligence and academic success: examining the transition from high school to university. personality and individual differences_ 36_ 163-172.
37. Badradin, N, Feizi, A. Examine the relationship between family structure and function of self-esteem and academic achievement in high school girls. Journal New Psychological Research. 2010. 6, 22.
38. Bakhshi, A. Peiravi,H. Abedian, A. Examine the relationship between life satisfaction and social support with mental health. Journal of Mental Health..2004. 27. 152-145
39. Hu_ S. and Kuh_ G. D. (2002). Being (dis) engaged in educationally purposeful activites: The influence of student and institutiutional characteristics. research in higher education. 43_ 555-575. [Homepage]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Saedi Z, Farahbakhsh K. Relation among Quality of Life, Life Style, Academic Performance with Academic Achievement in Isfahan University of Medical Sciences student’s. Educ Strategy Med Sci. 2016; 9 (3) :176-185
URL: http://edcbmj.ir/article-1-998-fa.html

سعیدی زهرا، فرحبخش کیومرث. رابطه کیفیت زندگی، سبک زندگی، عملکرد تحصیلی با پیشرفت تحصیلی دانشجویان علوم پزشکی دانشگاه اصفهان. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی. 1395; 9 (3) :176-185

URL: http://edcbmj.ir/article-1-998-fa.html



دوره 9، شماره 3 - ( مرداد - شهریور 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبــردهای آموزش در علوم پزشکی Education Strategies in Medical Sciences
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3768