fa واکاوی ابعاد برنامه درسی زاید دوره متوسطه دوم آموزش فنی حرفه ای شاخه کاردانش رویکردهای جدید در طراحی برنامه درسی New Approaches to Curriculum Design پژوهشی کيفی Qualitative Research <strong>مقدمه: </strong>غیر اثربخش بودن آموزش‌ها یا برنامه<span dir="LTR">&lrm;</span>های‌ درسی نامطلوب، زمینه پرورش افراد با صلاحیت&lrm;های پایین را فراهم می&lrm;آورد. در این میان ارتقاء و کیفیت<span dir="LTR">&lrm;</span>بخشی به برنامه&lrm;های درسی موجود بسیار حائز اهمیت است. هدف پژوهش واکاوی ابعاد برنامه<span dir="LTR">&lrm;</span>درسی زاید دوره متوسطه دوم آموزش فنی حرفه‌ای شاخه کاردانش بود.<br> <strong>روش</strong><strong><span dir="LTR">ها</span></strong><strong>:</strong> تحقیق حاضر از نظر ماهیت پژوهش کیفی و از حیث نوع مطالعه تحلیل محتوا بود. برای دست‌یابی به اجماع‌ نظر متخصصان از مصاحبه نیمه ساختارمند به روش نمونه‌گیری گلوله‌ برفی استفاده شد که اشباع نظری&nbsp; در مصاحبه 11 محرز گردید. سپس با استفاده از تحلیل محتوای کیفی استقرایی داده‌های حاصل از مصاحبه<span dir="LTR">&lrm;</span>ها کدگذاری شد و در نهایت با نرم افزار کیفی مکس کیودا 12 مدل و ابعاد برنامه درسی زاید استخراج گردید.<br> <strong>نتایج: </strong>مدل به دست آمده شامل ابعاد و مؤلفه‌های محتوا (محتوای دانشی، مهارتی و نگرشی)، ویژگی‌های ساختاری (حرفه‌ای گرایی، حمایت گرایی، تمرکز، رسمیت، سیاست گرایی و پیچیدگی)، فضای آموزشی (امکانات آموزشی، وسایل کمک آموزشی، منابع مالی، شبکه ارتباطی و محیط آموزشی)، ویژگی‌های فراگیران (توانایی انگیزشی، توانایی ذهنی، توانایی شناختی، توانایی فنی و توانایی نیل به هدف)، ویژگی‌های یاددهندگان (خلاقیت، توانایی علمی، توانایی انگیزشی و ویژگی شخصیتی) و فرایندهای آموزشی (نیازسنجی نامطلوب، طراحی، اجرا و ارزشیابی) هستند.&nbsp;<br> <strong>نتیجه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>گیری:</strong> یافته<span dir="LTR">&lrm;</span>های پژوهش حاکی از آن است که ابعاد و مؤلفه‌های گوناگونی در پیدایش و شکل‌گیری برنامه<span dir="LTR">&lrm;</span> درسی زاید وجود دارد. این نوع از برنامه‌ درسی به طور نسبی در همه دوره‌ها و مقاطع تحصیلی از آموزش متوسطه شاخه کاردانش گرفته تا آموزش عالی حتی دوره‌های علوم پزشکی نیز می‌تواند وجود داشته باشد.<br> <br> &nbsp; <br> &nbsp;<strong>Introduction:</strong> Undesirable teachings or curriculum prepare the ground for training unqualified people Among these, improving available curriculum are very significant<span dir="RTL">.</span> The present study aims to analyze scrap learning dimensions in technical and vocational training (work & knowledge branch) senior high schools. The study uses a qualitative approach.&nbsp; <span dir="RTL"></span><br> <strong>Methodology</strong>: The present study was qualitative in nature and in terms of the type of study it was content analysis. To achieve the experts&rsquo; consensus a semi-structured interview through a snowball sampling technique was used. Theoretical saturation was found during the 11^th interview. Having used a qualitative content analysis technique, the researchers encoded the data obtained from the interviews and elicited the model and dimensions of scrap learning dimensions by using MAXQDA 12. <span dir="RTL"></span><br> <strong>Results</strong>: The proposed model includes such <em>dimensions and components</em> as content (knowledge, skill, attitude), structural characteristics (professionalism, protectionism, concentration, formality, politicization, complexity), educational context (educational facilities, educational aids, financial resources, communication network, educational environment), learners&rsquo; characteristics (motivational ability, mental ability, cognitive ability, technical ability, the ability to achieve a goal), instructors&rsquo; characteristics (creativity, scientific ability, motivational ability, personality trait) and educational processes (inappropriate need assessment, designing, implementation, evaluation).&nbsp;&nbsp; <span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion</strong>: Findings of the study indicate that there are a variety of dimensions and components which create and form the scrap learning. This type of curriculum can exist partially in all educational courses and levels ranging from work and knowledge high schools to higher education, even medical sciences. <span dir="RTL"></span> واکاوی, برنامه درسی, برنامه درسی زاید, فنی حرفه ای, کاردانش Analysis, curriculum, Scrap Learning, Technical Vocational, Work and Knowledge 72 81 http://edcbmj.ir/browse.php?a_code=A-10-2565-1&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Momeni Mahmouei حسین مومنی مهموئی Momenimahmouei@yahoo.com 100319475328460034970 100319475328460034970 Yes Islamic Azad University, Torbat-e Heydariyeh دانشگاه ازاد اسلامی واحد تربت حیدریه gholamreza hasanpour dehnavi غلامرضا حسن پور دهنوی reza.hasanpour.dehnavi@gmail.com 100319475328460034971 100319475328460034971 No Islamic Azad University, Torbat-e Heydariyeh دانشگاه ازاد اسلامی واحد تربت حیدریه mehdi zirak مهدی زیرک mehdizirak45@gmail.com 100319475328460034972 100319475328460034972 No Islamic Azad University, Torbat-e Heydariyeh دانشگاه ازاد اسلامی واحد تربت حیدریه Ali akbar Ajam علی اکبر عجم Aliakbarajam1387@gmail.com 100319475328460034973 100319475328460034973 No Islamic Azad University, Torbat-e Heydariyeh دانشگاه ازاد اسلامی واحد تربت حیدریه