fa اثربخشی آموزش شناختی رفتاری مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی و تنظیم هیجان بر استرس تحصیلی و کیفیت خواب دانشجویان با اختلال اضطراب اجتماعی سلامت Health پژوهشی اصيل Original Research <strong>مقدمه: </strong>استرس تحصیلی و کیفیت خواب از پیامدهای اضطراب اجتماعی است، بنابراین هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی میزان تاثیر آموزش شناختی رفتاری مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی و تنظیم هیجان بر استرس دوره تحصیلی و کیفیت خواب دانشجویان دارای اختلال اضطراب اجتماعی است.<br> <strong>روش ها:</strong> . روش این پژوهش نیمه آزمایشی، پیش آزمون- پس آزمون و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری را کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند در تابستان و پاییز سال 1399- 1398 بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، ابتدا 60 دانشجوی دارای نمره بالا در اختلال اضطراب اجتماعی و عدم تحمل بلاتکلفی شناسایی شدند و سپس بعد از انجام مصاحبه تشخیصی، و بر اساس ملاک های ورود، به روش هدفمند انتخاب شدند و سپس به طور تصادفی در سه گروه (هر گروه 20 نفر) آموزش شناختی رفتاری متمرکز بر عدم تحمل بلاتکلفی، آموزش تنظیم هیجان (هر کدام 10 جلسه گروهی) و کنترل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه&shy;های اضطراب فراگیر، اجتماعی، کیفیت خواب و استرس دانشجویی بود. تجزیه و تحلیل داده&shy;ها با اسـتفاده از نـرم افـزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخه 25 و بـه روش تحلیل کواریانس انجام شد.<br> <strong>یافته ها:</strong> نتایج نشان داد در هر دو گروه مداخله، نمرات استرس تحصیلی و کیفیت پایین خواب در دوره پس‌آزمون نسبت به پیش‌آزمون کاهش یافته &nbsp;است (001/0<span dir="LTR">P<</span>).<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج حاکی از اثربخشی هر دو آموزش شناختی رفتاری مبتنی بر عدم تحمل بلاتکلیفی و تنظیم هیجان بر کاهش استرس تحصیلی و کیفیت خواب بود، بنابراین به مشاوران و متخصصان تعلیم و تربیت توصیه می شود که برای کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب دانشجویان مضطرب از آموزش های شناختی رفتاری و تنظیم هیجان استفاده کنند. <strong>Introduction</strong>: Academic stress and sleep quality are the main issues of social anxiety disorder. The aim of this study was&nbsp; to examine the effectiveness of cognitive-behavioral education based on intolerance of uncertainty and emotional regulation on academic stress and sleep quality of students with social anxiety disorder.<br> <strong>Methods</strong><strong>:</strong> The method of the present study is quasi-experimental with a control group. The statistical population was the students of Islamic Azad University of Birjand in summer and autumn 2020. For that purpose, a total of 60 students with high scores of social anxiety and intolerance of uncertainty disorders were identified by the purposive sampling technique. In the next step, a diagnostic interview was conducted on the candidate students. Finally, the tested students were randomly split into two experimental (Education based on intolerance of uncertainty and emotional regulation) and one control groups. The experimental group was trained for ten sessions of an hour and half for diagnosis and treatment of reading disorders. The social anxiety, sleep quality and student stress questionnaires were distributed between the students. Statistical data analysis was performed by IBM SPSS Statistics 25.<br> <strong>Results:</strong> The results showed that the academic stress and sleep quality scores of students have reduced in posttest compared to pretest groups (p<0.001).<br> <strong>Conclusions: </strong>The results indicate the effectiveness of cognitive-behavioral education based on intolerance of uncertainty and emotional regulation on decrease the academic stress and sleep quality. Therefore, the cognitive-behavioral education and emotional regulation method is suggested to counselors and education experts to decrease the stress and improving the sleep quality of students especially anxious students<span dir="RTL">.</span> اثربخشی, آموزش شناختی رفتاری, عدم تحمل بلاتکلیفی, اضطراب اجتماعی, تنظیم هیجان, کیفیت خواب, استرس تحصیلی Effectiveness, Cognitive-Behavioral Education, Intolerance of Uncertainty, Social Anxiety, Emotional Regulation, Sleep Quality, Academic stress 136 148 http://edcbmj.ir/browse.php?a_code=A-10-3044-1&slc_lang=fa&sid=1 maryam jami مریم جامی mjami1358533@gmail.com 100319475328460041531 100319475328460041531 No Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad university, Birjand, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی. بیرجند. ایران. fatemeh shahabizadeh فاطمه شهابی زاده f_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460041532 100319475328460041532 Yes Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad university, Birjand, Iran دانشیار گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران. mohamd hosain salarifar محمد حسین سالاری فر f_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460041533 100319475328460041533 No Assistant Professor, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad university, Birjand, Iran and Faculty of Education and Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران toktam sadat tabatabaee تکتم سادات طباطبایی f_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460041534 100319475328460041534 No Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad university, Birjand, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران mohamad hasan ghanifar محمد حسن عنی فر f_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460041535 100319475328460041535 No Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad university, Birjand, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد بیرجند، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران